Duydum Ki Bir Kızın Olmuş 2

Türkü, Türkiye’nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen folk şiirlerinin her çeşidine maruz ad. Türkü sözcüğü, Türk adının sonuna, rabıta eki olan “î” ekinin getirilmesiyle ortaya çıkmıştır. “Türkî”, Türk ile alakadar ve Türk’e özgü valörında da kullanılır.

Türkü, kendine özgü ve muayyen bir ezgi ile söylenen, hece ölçüsüyle alfabelan ve zamanla anonimleabat bir nazım biçimidir. Yırler asıl murabbaklerle, onu izleyen nakaratlardan oluşur. Yırlerdeki murabbaklere (üçlük veya ikilik bile olur) “bent” adı verilir. Nakaratlar ise folk dilinde “ulama” ve “kavuştak” olarak adlandırılır. Kavuştaklar her ezgiden sonrasında yine edilen ikilik (evet da daha çok) dizelerdir.

Yırnün muayyen bir şekli yoktur. Bir koşma, bir semai, bir destan evet da rastgele bir folk şiiri türkü ezgisiyle söylendiğinde türkü evet. Bu yüzden türkü tipinin en bariz özelliği melodisidir. Yırler hece ölçüsünün her kalıbıyla söylenir. Kısaca hece nüshası bakımından bir sınırlama olmaz.

Yırlerin koca çoğunluğu anonimdir evet da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuşdolaşma. Yırler bu şekilde folkın emtiaı olurlar ve folkın her kesimine seslenme fail sanat adamılar tarafından albümlerde, konserlerde ve canlı performanslarda kullanılan yaygın bir müzik türüdür. Yırler çoğu kat, bir natür olayı evet da bir kahramanlık hakkındasında doğar ve yayılırlar. Yırler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar. Taşındıkları bölgelerde kişilerin, taraf adlarının, ayrıca mevzuların da değişmiş olduğu görüldüğü muhtevain, nerede doğduklarını saptamak kuvvetleşir.

Mahmut Ragıp Gazimihal, ezgilere bakarak usulsüz ve usullü koşukler olarak dü fark yapar. Usulsüz olanlar; divan, bozlak, koşma, hoyrat ve Çukurova’yı muhtevaine düzlük uzun havalardır. Usullü olan koşukler grubunda ise ekseriya katakulli havaları taraf aldatmaır ki bunlara Konya’da oturak havası, Şanlıurfa’da fay tarz adı verilmektedir.

Türklerde işlenen konulara bakarak bile sınıflama karşılayıcı yazarlar vardır. Konularına bakarak koşukler:

Ninniler
Çocuk koşukleri
Doğa koşukleri
Aşk koşukleri
Kahramanlık ve bayrakaltı koşukleri
Merasim koşukleri
İş koşukleri
Zıtlıklı koşukleri
Ölüm koşukleri (Ağıt)
Temaşa koşukleri
Doğa ve hayvan koşukleri
Efe ve derebeyi koşukleri
Cinayetler ve kırıcıklı olaylarla alakalı koşukleri
Güldürücü koşukleri