Tarih Bilimi Nedir 2

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin huzurı düzen, bu olaylarla müntesip bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut ölümlü-dışı farkı gözetmeksizin, belde ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın dünini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık düni lügat konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara üstüne bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları boşluk önüne allıkınarak, kabil evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir henüz yaşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem alıntı yoluyla vukuf edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının huzurı düzen çok henüz geniş bir meal gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden ayrıksı bir şey değildir.[5]