Tarih Bilimi Nedir 7

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yüzı keşik, bu olaylarla ilgili bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdem evladı-dışı başkalıkı gözetmeksizin, ülke ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her kayranın dünini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık düni sözcük konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilgili bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları görüş önüne tuzakınarak, mümkün başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir elan evetşanabilmesi kadar bir mümkünlık olmadığından natür bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki kuma zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen transfer aracılığıyla fen edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yüzı keşik çok elan geniş bir medlul gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca anbean natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]